BETON VE ÇEVRE

Atıksu ve Diğer Sıvı Atıkların Değerlendilmesi
Hazır beton tesislerinde su; beton karma suyu ve temizlik amaçlı olarak yüksek miktarlarda kullanılmaktadır. 4 Eylül 1998 tarih ve 19919 sayılı resmi gazetede yayınlanan "su kirliliği kontrolü yönetmeliği" çerçevesinde su tüketimini azaltmak ve su kirliliğini önlemek amacıyla hazır beton tesislerinde saha sularının çökeltme havuzlarında toplanmalarını sağlayan drenaj sistemi bulunmalıdır.Ayrıca şantiyelerde beton dökümünü bitiren pompa ve mikserlerin temizliği hazır beton tesislerinde olması gereken, geri dönüşüm ünütelerinde yapılmalıdır. Geri dönüşüm ünitesinden çıkan proses suyu da çökeltme havuzuna verilmelidir. 2 veya daha fazla bölmeli inşa edilen çökelme havuzlarında suyun içerisindeki partikül maddelerin çökelmesi sağlanır. Geri dönen su, yüksek alkaliniteye sahip olmakla beraber beton karışımlarında veya temizlik faaliyetlerinde tekrar kullanılabilmektedir.

Tesis içerisindeki evsel nitelikli atıksular; belediyenin kanalizasyon şebekesine, yoksa yapılan foseptikte biriktirilerek belediye vidanjörüne verilmelidir. Bu hizmetin olmadığı bölgelerde ise arıtma tesisi yapılarak suyun temizlenmesi ve yeşil alanların sulanması sağlanabilir.

Hazır Beton Tesislerinde oluşan sıvı atıklar ise, pompa ve mikserlerden çıkan motor yağı ve hidrolik yağlardır. Tehlikleli atıklar sınıfına giren bu yağlar, 27 Ağustos 1995 tarih ve 22387 sayılı resmi gazetede yayınlanan "tehlikeli atıkların kontrolü yönetmeliği" çerçevesinde hazır beton tesislerinde yağlama kanalı çukurlarında ve yağ tutucularında toplanarak boş yağ varillerine doldurulmalı ve ağızları kapatılarak lisans almış kişilere veya kuruluşlara verilmelidir.
 

Geri Dönen Artık Betonun Değerlendirilmesi

Endüstrinin her kolunda olduğu gibi, hazır beton üretimi ve taşınması sırasında da, doğal ve kentsel çevreyle doğrudan bir etkileşim söz konusudur. Bu etkileşim, hazır beton tesisinin kuruluş aşamasından, üretilen ürün ve hizmetin son kullanım noktasına aktarılmasına kadar devam eder.
"Beton" sözcüğünün çevre açısından olumsuz bir takım çağrışımlara kaynaklık ettiği doğrudur, ancak unutmamak gerekir ki, zararlı olan beton değil, plansız yapılaşma ve yanlış uygulamalardır.

Hazır beton, alıcıya istediği miktarlarda gönderilir, ancak herhangi bir nedenden dolayı (müşteriden, ekipmandan, iklim şartlarından v.b.) betonun tamamı veya bir kısmı kullanılmayabilir. Bu tür betonlar;

a)  Kalite kontrol denetiminde bir sonraki siparişe kaydırılabilir,
b)  Tesis içerisinde saha betonu, bordür taşı, v.b. imalatlarda kullanılabilir,
c)  Dolgu malzemesi olarak kullanılabilir,
d) Geri dönüşüm ünitesinde ayrıştırılarak, agregası ve suyu tekrar beton yapımında, çimento balçığı ise dolgu malzemesi olarak kullanılabilir,
e)  Beton uygun bir yere dökülerek, daha sonra kırılır. Kırılan betonlar dolgu malzemesi olarak kullanılır veya mıcır tesislerinde kırılarak tekrar agrega olarak değerlendirilebilir.

Hazır beton tesislerindeki laboratuvarlardan çıkan kırılmış beton numunelerine de aynı işlem uygulanır.
 

Katı Atıkların Değerlendirilmesi
 

Hazır beton tesisleri içerisindeki yemekhane ve çay ocağında oluşan evsel nitelikli çöpler buralardaki çöp kovalarında poşetler içerisinde toplanmalıdır. Daha sonra bu çöpler, belediyenin çöp toplama aracına verilmek üzere kullanılan çöp biriktirme kaplarına boşaltılmalıdır. (Çöp biriktirme kaplarının ölçüleri, bölge belediyeleri tarafından belirlenmiş olup standarttır.) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan hazır beton tesisleri, oluşan evsel nitelikli atıklarını, 14 Mart 1991 tarih ve 20814 sayılı resmi gazetede yayınlanan "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ne göre belediyenin işletme veya depolama tesislerine taşımak veya taşıtmak zorundadır.

Evsel nitelikli olmayan katı atıklar (metal, cam, plastik kağıt ve lastik gibi) hazır beton tesisi içerisinde oluşturulacak olan toplama bölgesine ayrı ayrı biriktirilmeli ve geri kazanılmak üzere ilgili tesislere gönderilmelidir. (Toplama bölgesi; çevre ve insan sağlığını, çevrenin görünüşünü, çevreyi koku ve toz gibi yönlerden rahatsız etmeyecek şekilde düzenlenmelidir.)